Dąb na beczki do wina

Subtelne aromaty francuskiego dębu

Beczki do wina w minionych wiekach były wykonane z kasztanowca, akacji, wiśni, sosny, palmy, czerwonego cedru i eukaliptusa. Ale żaden materiał nie jest lepiej przystosowany do konserwacji wina niż drewno dębowe.

Dąb jest twardszy i gęstszy niż większość innych gatunków drewna. Jego słodkie, pikantne taniny są w stanie utrzymać aromat szlachetnego wina. Z tego powodu już w XVII wieku do dojrzewania wina używano dębowych beczek. Ale dąb rośnie bardzo powoli i potrzeba co najmniej 80 lat, aby osiągnąć średnicę 50 centymetrów.

Główne źródła dębu w beczkach

Na świecie występuje około 300 gatunków dębów, ale tylko trzy z nich nadają się do bednarstwa: dąb szypułkowy ( Quercus sesstiis ) i dąb szypułkowy ( Quercuspeduncolator ) rosnące w Europie oraz amerykański dąb biały ( Quercus alba ) rosnący w Ameryce Północnej. Do I wojny światowej najlepsze europejskie wina czerwone dojrzewały w beczkach z drewna sprowadzanego z Polski, Łotwy i Estonii.

Obecnie dostarczają go Francja, zwłaszcza lasy w środkowej części kraju i w Wogezach, terytoria byłej Jugosławii: Słowenia, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina oraz Serbia (dąb Slavonia), a od pewnego czasu także Ameryka. Drewno dębu amerykańskiego jest wysoko cenione przede wszystkim w Australii i Hiszpanii, a coraz częściej także w południowej Francji. Austria i Niemcy jako dostawcy dębu mają jedynie znaczenie regionalne.

Dąb francuski

Obecnie za najlepszy uważa się dąb francuski. Jego drewno jest nie tylko bardzo aromatyczne, ale sama subtelność jego aromatów jest uważana za niezrównaną. Drewno to jest jednak najdroższe i tylko wina najwyższej jakości mogą sobie pozwolić na beczki z dębu francuskiego.

Dąb francuski jest najczęściej używany do produkcji barriques i innych beczek o małej objętości (beczki małego formatu). Jego wysoka cena wynika z faktu, że mimo iż lasy francuskie są dość duże, ich wyrąb jest ograniczony. Poza tym wartościowe dęby rosną tylko w niektórych regionach, gdzie gleba nie jest zbyt wilgotna i pozbawiona żelaza. Inną ważną kwestią jest to, że koszty obróbki i materiału dębu francuskiego są znacznie wyższe niż koszty dębu amerykańskiego lub słowiańskiego: dąb francuski nie jest cięty, lecz rozłupywany (łupany) ręcznie. Ponieważ musi to być wykonane tylko w kierunku ziarna, wydajność jest bardzo niska, a odpady bardzo duże.

Dąb Slavonian

Dąb Slavonian jest wyłącznie odmianą Quercus peduncolator. Od dawna jest on wykorzystywany w bednarstwie, szczególnie do produkcji dużych beczek o pojemności od 5 do 150 hektolitrów, tradycyjnie używanych do leżakowania włoskich win, takich jak Barolo, Brunello di Montalcino i Chianti.

Struktura włókien dębu słowiańskiego jest nieco bardziej szorstka niż dębu francuskiego, a drewno jest neutralne dla smaku wina. Gospodarka leśna w nowych krajach bałkańskich jest również zupełnie inna niż we Francji. Często dęby są ścinane w zbyt młodym wieku, a ich drewno nadaje winu zbyt silne taniny.

Czasami drewno jest piłowane, a nie łupane (rozłupywane), co później skutkuje nieszczelnymi beczkami. Obecnie na rynku pojawiają się również nowi dostawcy dębu. Są to Węgry, Rumunia, Ukraina i Rosja.

Dąb amerykański

Dąb amerykański ma znacznie większą twardość. Dąb amerykański jest bardzo aromatyczny i dobrze nadaje się do dojrzewania win czerwonych o mocnym smaku, na przykład Syrah (Shiraz) lub Tempranillo. Drewno z tego dębu ma zbyt duży wpływ na delikatne, eleganckie wina, dlatego wielu amerykańskich producentów preferuje dąb z Francji.

Ameryka posiada największe na świecie obszary uprawy dębu białego. Beczkowaty dąb pochodzi głównie z Pensylwanii, Minnesoty i innych wschodnich stanów. Dąb uprawiany jest również w Oregonie, a nawet częściowo w Kalifornii.